BMW dziś kojarzy się z luksusem i sportową jazdą, ale ta reputacja nie istniałaby bez kilku krytycznych decyzji podjętych w latach 50. i 60. XX wieku. Firma, która zaczynała od silników lotniczych, o mało co nie wylądowała w rękach Daimler-Benza. To, co ją uratowało, to między innymi seria kompaktowych sedanów znana jako New Class, a jej najbardziej rozpoznawalnym owocem był właśnie model 2002.
Najważniejsze:
Czytaj także: 40 lat Lamborghini LM002 – pierwszy super-SUV w historii motoryzacji
- BMW przed latami 60. było na skraju upadku i o włos uniknęło przejęcia przez Daimler-Benza w 1959 roku.
- Seria New Class, wprowadzona w 1962 roku, zbudowała reputację BMW jako producenta aut sportowo-prowadzących.
- BMW 2002 wywodzi się wprost z tej serii i jest modelem, który na trwałe wpisał markę na mapę europejskiej motoryzacji sportowej.
- Firma przetrwała m.in. dzięki inwestycji rodziny Quandt, która do dziś pozostaje jej głównym akcjonariuszem.
Od silników lotniczych do samochodów: długa droga
Korzenie BMW sięgają 1916 roku i nie mają nic wspólnego z motoryzacją. Jak podaje polska Wikipedia, koncern wywodzi się z dwóch niezależnych przedsiębiorstw lotniczych założonych w Monachium przez Gustava Otto i Karla Rappa. Anglojęzyczna Wikipedia doprecyzowuje, że Otto założył swoją fabrykę w 1910 roku, a firma Rappa powstała w 1913 roku. Obie działały w tej samej dzielnicy Monachium, Milbertshofen, gdzie do dziś stoi główna fabryka BMW.
Pierwszym produktem, który przyniósł marce rozgłos, był silnik lotniczy BMW IIIa, zaprojektowany przez Maxa Friza w 1917 roku. Jego gaźnik działał sprawnie na dużych wysokościach, co dawało wyraźną przewagę nad konkurencją. W czerwcu 1919 roku pilot Franz Zeno Diemer pobił w samolocie z tym silnikiem światowy rekord wysokości, osiągając 9760 metrów.
Po pierwszej wojnie światowej Niemcom zabroniono produkcji silników lotniczych. BMW przestawiło się na motocykle, sprzęt rolniczy i hamulce kolejowe. Pierwszy motocykl, R32, pojawił się w 1923 roku. Samochody przyszły później, w 1928 roku, gdy firma kupiła fabrykę Eisenach produkującą Austin 7 na licencji. Pierwszy model sprzedawany pod szyldem BMW to BMW 3/15, czyli po prostu przemianowany Dixi.
Kryzys lat 50. i ratunek w ostatniej chwili
Druga wojna światowa dosłownie zrównała zakłady BMW z ziemią. Jak wskazuje angielska Wikipedia, podczas konfliktu firma koncentrowała się na produkcji silników lotniczych, korzystając z pracy przymusowej więźniów obozów koncentracyjnych, głównie z Dachau. Po wojnie zachodnioniemieckie zakłady objął zakaz produkcji pojazdów i samolotów. BMW przetrwało, wytwarzając garnki, patelnie i rowery.
Produkcja motocykli ruszyła ponownie w 1948 roku, a samochodów dopiero w 1952 roku, od luksusowego sedana BMW 501. Sprzedaż szła jednak słabo. W 1955 roku firma dołączyła do oferty tani mikrosamochód Isetta produkowany na licencji. To połączenie, drogie auta i mikrosamochody z minimalną marżą, postawiło BMW na krawędzi bankructwa. W 1959 roku poważnie rozważano przejęcie firmy przez Daimler-Benz.
Do bankructwa nie doszło dzięki inwestycji braci Herberta i Haralda Quandtów. Rodzina Quandt pozostaje głównym akcjonariuszem BMW do dziś. Drobnym krokiem na drodze do stabilizacji był też stosunkowo niedrogi model BMW 700, którego sprzedaż nieco poprawiła kondycję finansową firmy i pozwoliła myśleć o nowej generacji aut.
New Class: moment, w którym BMW stało się BMW
Rok 1962 jest w historii marki punktem zwrotnym. Wtedy właśnie BMW zaprezentowało serię kompaktowych sedanów określaną jako New Class. Według angielskiej Wikipedii to właśnie ta seria zapoczątkowała reputację BMW jako producenta samochodów nastawionych na sportowy charakter jazdy. Przez całą dekadę lat 60. marka rozszerzała ofertę o kolejne nadwozia, kupé i większe sedany.
BMW 2002 wyrosło bezpośrednio z tej rodziny. To auto skierowane do kierowcy, który chciał czegoś więcej niż przeciętny sedan klasy średniej, ale niekoniecznie stać go było na pełnoprawne gran turismo. Dwulitrowy silnik w kompaktowym, lekkim nadwoziu dawał wyniki, których nie wstydziłby się niejeden samochód sportowy. To była propozycja bez kompromisów w kwestii prowadzenia, przy zachowaniu praktyczności czteromiejscowego auta.
W tamtym czasie segment ten praktycznie nie istniał. BMW stworzyło go niemal od zera, a 2002 stał się jego symbolem. Europejski rynek szybko to docenił, a niedługo potem zrobiły to Stany Zjednoczone, gdzie model trafił i zyskał własną grupę wiernych zwolenników.
Dziedzictwo w liczbach i modelach
Sukces New Class i modelu 2002 uruchomił całą kaskadę nowych serii. Jak podaje angielska Wikipedia, w 1972 roku BMW wprowadziło Serię 5, w 1975 roku Serię 3, rok później Serię 6, a w 1978 roku flagową Serię 7. Seria 3 jest bezpośrednim następcą ducha 2002, skierowanym do tego samego kierowcy, który ceni dynamikę ponad rozmiar.
W 1978 roku powstał też oddział M, którego pierwszym autem drogowym był supercar M1 z silnikiem w środku. Potem przyszły M5 w 1984 roku i M3 w 1986 roku. Bez 2002 i udowodnienia, że sportowe BMW może być masowym produktem, budowanie M-ki jako działu w ogóle nie miałoby sensu biznesowego.
Marka zbudowana na lotniczej precyzji
Logo BMW, błękitno-biały propeler na czarnym kole, łączy bawarskie barwy z lotniczymi korzeniami firmy i jak podaje polska Wikipedia, pozostało niezmienione do dziś. Ta ciągłość symbolu to coś więcej niż przypadek marketingowy. Inżynierska obsesja na punkcie wydajności, którą widać w silniku IIIa pracującym sprawnie na dużych wysokościach, i ta sama obsesja widoczna w dobrze wyważonym 2002 to jeden i ten sam etos przeniesiony z nieba na asfalt.
BMW 2002 nie jest więc tylko ciekawostką historyczną dla kolekcjonerów klasycznych aut. Jest dowodem na to, że marka przeżyła dlatego, że w pewnym momencie przestała budować kompromisy i postawiła na czytelną, konsekwentną filozofię jazdy. Ta decyzja sprzed ponad sześciu dekad wciąż definiuje każde nowe BMW, które opuszcza fabrykę w monachijskiej dzielnicy, gdzie kiedyś Gustav Otto budował swoje pierwsze samoloty.
Najczęściej zadawane pytania
Kiedy BMW weszło do branży samochodowej?
BMW stało się producentem samochodów w 1928 roku po przejęciu fabryki Eisenach. Pierwszy model sprzedawany pod marką BMW to 3/15, czyli przemianowany Dixi oparty na Austin 7.
Co uratowało BMW przed bankructwem w 1959 roku?
Firma uniknęła przejęcia przez Daimler-Benza dzięki znaczącej inwestycji braci Herberta i Haralda Quandtów. Rodzina Quandt pozostaje głównym akcjonariuszem BMW do dziś.
Czym była seria BMW New Class i dlaczego jest ważna?
New Class to seria kompaktowych sedanów wprowadzona w 1962 roku. Według Wikipedii to właśnie ona zapoczątkowała reputację BMW jako producenta aut o sportowym charakterze jazdy. BMW 2002 wywodzi się bezpośrednio z tej rodziny.
Skąd pochodzi logo BMW z niebiesko-białym propelerem?
Logo nawiązuje do lotniczych korzeni firmy i bawarskich barw krajowych (błękit i biel). Jak podaje polska Wikipedia, pozostało niezmienione od początków istnienia marki do dziś.
Fot. IFCAR / Wikimedia Commons (Public domain)
