Renault 4 miał być francuską odpowiedzią na Citroëna 2CV, a skończył jako jeden z najdłużej produkowanych samochodów w historii motoryzacji. Powstawał przez ponad trzy dekady, w wersjach od budżetowego R3 po terenowe Rodeo.
Najważniejsze:
- Renault 4 zadebiutował w 1961 roku jako odpowiedź na Citroëna 2CV z 1948 roku, ale miał być autem bardziej uniwersalnym i lepiej dostosowanym do rosnącej zamożności Francuzów
- Polska Wikipedia podaje rok zakończenia produkcji 1992, angielska, 1994; źródła nie są tu jednomyślne
- Powstało ponad 8 milionów egzemplarzy, a auto uznaje się za pierwszy masowo produkowany hatchback na świecie
Odpowiedź na 2CV, która miała pasować do każdego
Wiosną 1956 roku prezes Renault Pierre Dreyfus zlecił zespołowi projekt następcy tylnonapędowego modelu 4CV. Nowy samochód miał jednocześnie skonkurować z Citroënem 2CV, który od 1948 roku był podstawowym środkiem transportu dla francuskich rolników i mieszkańców wsi. Cel był szeroki: samochód rodzinny, samochód dla kobiety, samochód rolnika i samochód miejski, wszystko w jednym.
Citroën 2CV zaprojektowano z myślą o słabych drogach francuskiej prowincji. Liczyła się wytrzymałość i prostota, nie prędkość. Pod koniec lat 50. ten koncept zaczął się starzeć: drogi lokalne we Francji były już lepsze, budowano sieć autostrad, a gospodarstwa rolne stawały się coraz bardziej zmechanizowane. Chłodzony powietrzem dwucylindrowy silnik 2CV był trwały i ekonomiczny, ale głośny i słaby, a możliwości modelu z końca lat 50. były wyraźnie ograniczone. Renault mógł przeanalizować te wady i zbudować auto bardziej dostosowane do nowej, bogatszej Francji.
Co Renault 4 przejął od Citroëna, a co zmienił, i co to znaczyło dla kierowcy
Renault 4 wiele zawdzięcza konkurentowi. Podobnie jak 2CV miał napęd na przednie koła oraz dużą przestrzeń bagażową. Duża przestrzeń bagażowa miała służyć tym samym użytkownikom, dla których auto było tyle środkiem transportu, co narzędziem pracy.
Różnice były jednak istotne i przekładały się bezpośrednio na codzienne użytkowanie. Renault 4 dostał większy silnik chłodzony cieczą, dla kierowcy oznaczało to wyraźnie cichszą i kulturalniejszą pracę jednostki napędowej oraz lepsze osiągi niż te dostępne dla użytkownika 2CV. Zawieszenie zaprojektowano z myślą o wygodzie codziennej eksploatacji. Pudełkowate nadwozie pełnej szerokości dawało więcej miejsca dla pasażerów i bagażu, a tylna klapa otwierana do góry zapewniała praktyczny, łatwy dostęp do przestrzeni ładunkowej, rozwiązanie, które w owym czasie nie było jeszcze oczywiste.
Renault 4 jako pierwszy masowy hatchback
Według angielskiej Wikipedii pierwotnie Renault 4 reklamowano jako niewielkie kombi, jednak minimalna długość tylnej części nadwozia oraz jednoczęściowa klapa bagażnika otwierana do góry sprawiły, że dziś auto uznaje się za pierwszy masowo produkowany hatchback na świecie. To istotny szczegół dla historii całego segmentu, który dopiero później stał się standardem w europejskich autach miejskich i kompaktowych.
R3 i R4 na starcie: dwa auta, jedno nadwozie
Renault wprowadził modele R3 i R4 równolegle w 1961 roku. Oba dzieliły to samo nadwozie i większość podzespołów mechanicznych, ale różniły się silnikiem. R3 był wersją budżetową i słabiej wyposażoną: nie miał trzeciej pary bocznych okien, kołpaków ani przedniego grilla, a wnętrze było ubogie. Zastosowano w nim mniejszy silnik o pojemności 603 cm³.
| Parametr | Renault 3 | Renault 4 |
|---|---|---|
| Pojemność silnika | 603 cm³ | 0,7 l |
| Moc (przy starcie produkcji) | – | 24 KM |
| Wyposażenie | Budżetowe, bez kołpaków i grilla | Pełne, wersja „L” (Luxe) |
| Produkcja | czerwiec 1961, wrzesień 1962 | 1961–1992 (wg pl. Wikipedii) / 1994 (wg en. Wikipedii, dane rozbieżne) |
| Liczba egzemplarzy | 2526 | ponad 8 mln |
Sprzedaż R3 od razu była niska. Powód był prosty: lepiej wyposażony R4 kosztował tylko nieznacznie więcej, więc klienci sięgali po bogatszą wersję. Produkcję R3 zakończono już we wrześniu 1962 roku po wyprodukowaniu zaledwie 2526 egzemplarzy. Eksperyment z wersją jeszcze bardziej budżetową okazał się zbędny, R4 sam w sobie był już wystarczająco przystępny cenowo.
Rozwój silników i skrzyni biegów przez trzy dekady
Na starcie produkcji Renault 4 dostępny był z silnikiem o pojemności 0,7 litra i mocy 24 KM, którą w kolejnych latach zwiększono do 34 KM. Do 1978 roku oferowano jeszcze jednostkę 0,8 litra, a później dołączył silnik 1,1 litra o mocy 34 KM. Najmocniejsze wersje silników trafiały do odmiany Rodeo. Przez pierwsze lata auto miało 3-biegową manualną skrzynię, którą w 1967 roku zastąpiono skrzynią 4-biegową, dla kierowcy oznaczało to lepsze dopasowanie przełożeń do rosnącej mocy silników i wyższych prędkości na autostradach.
| Okres | Silnik | Moc |
|---|---|---|
| Start produkcji | 0,7 l | 24 KM |
| Kolejne lata | 0,7 l | 34 KM |
| Do 1978 | 0,8 l | – |
| Po 1978 | 1,1 l | 34 KM |
Skala produkcji: od Francji do czterech kontynentów
Renault 4 okazał się sukcesem handlowym na miarę, której nie przewidywano przy starcie projektu. Milion egzemplarzy wyprodukowano już przed 1 lutego 1966 roku, czyli niecałe cztery i pół roku od premiery. Docelowo powstało ponad 8 milionów sztuk, a przez cały ten czas auto nie przeszło żadnej fundamentalnej zmiany generacyjnej.
Sam moment premiery miał znaczenie nie mniejsze niż konstrukcja. Auto trafiło na rynek, gdy Francja po dekadach stagnacji gospodarczej weszła w okres rosnącej zamożności i gwałtownie rosnącej liczby rejestrowanych samochodów. Według angielskiej Wikipedii sukces R4 wynikał właśnie z połączenia trafnego wyczucia tego momentu z realną wartością, jaką auto oferowało za swą cenę.
Związek z Renault 5
Renault 4 miał bezpośredni wpływ na kolejny model marki. Renault 4 miał bezpośredni wpływ na kolejny model marki – Renault 5, który dla wielu Europejczyków stał się synonimem miejskiego małego auta lat 70. i następnych.
Lekcja z historii R4: użyteczność pokonuje prestiż
Historia Renault 4 pokazuje, że trwały sukces komercyjny w motoryzacji nie musi wynikać z prestiżu ani osiągów. Auto zaprojektowane jako proste narzędzie codziennego użytku, dostępne jednocześnie dla rolnika i mieszczanki, zdobyło rynek dzięki trafnemu wyczuciu momentu i konsekwentnemu trzymaniu się idei uniwersalności przez ponad trzy dekady. Producenci, którzy w kolejnych latach próbowali tworzyć budżetowe warianty udanych modeli, tak jak Renault z R3, przekonywali się, że gdy bazowy model jest wystarczająco przystępny, jeszcze tańszy wariant zwykle przegrywa. To wniosek aktualny do dziś.
Najczęściej zadawane pytania
Ile egzemplarzy Renault 4 wyprodukowano?
Według Wikipedii powstało ponad 8 milionów egzemplarzy Renault 4.
Czym Renault 4 różnił się od Citroëna 2CV?
Renault 4 miał większy, chłodzony cieczą silnik zapewniający cichszą i kulturalniejszą pracę oraz lepsze osiągi, a także większe pudełkowate nadwozie z klapą bagażnika otwieraną do góry.
Co to był Renault 3?
Renault 3 był budżetową, słabiej wyposażoną wersją Renault 4, produkowaną od czerwca 1961 do września 1962 roku z mniejszym silnikiem o pojemności 603 cm³. Powstało tylko 2526 egzemplarzy, ponieważ lepiej wyposażony R4 kosztował niewiele więcej i klienci wybierali go bez wahania.
Dlaczego Renault 4 nazywa się pierwszym hatchbackiem?
Chociaż pierwotnie reklamowano go jako małe kombi, budowa tylnej części nadwozia i jednoczęściowa klapa bagażnika otwierana do góry sprawiły, że dziś uznaje się go za pierwszy masowo produkowany hatchback na świecie.
Kiedy zakończono produkcję Renault 4?
Polska Wikipedia podaje rok 1992, angielska, 1994. Niezależnie od tej rozbieżności, auto produkowano przez ponad trzy dekady bez zmiany generacji, co plasuje je wśród najdłużej wytwarzanych modeli w historii motoryzacji.
Fot. materiały producenta (renault.pl)
